Amortisman İşlemleri

SAP sisteminde aylık, üç aylık, altı aylık ve yıllık amortisman hesaplanabilir. Sistemde amortismanlar öncelikle deneme olarak, amortisman değerleri kontrol edildikten sonra da gerçek olarak çalıştırılmaktadır. Böylelikle, ana verilerde belirlenen amortisman parametrelerine (amortisman anahtarları ve duran varlığın kullanım süresi) göre amortisman tutarları gerekli hesaplara kaydedilmiş olacaktır.

Duran Varlık Satışı

SAP’de duran varlıkların tam satışı, kısmi satışı ve hurdaya ayrılması olabilmektedir. Müşteriye tam satışta duran varlıktan satış mahsubu oluşur. Kısmi satışlar ise tutari miktar veya yüzdeye göre yapılabilmektedir. Ayrıca duran varlık belirli alt numaraları olarak ya da alt numaraları olmadan çıkabilir. Hurdaya ayrılmasında ise hurda ile çıkış seçildiğinde kayıt otomatik olarak oluşur.

Yapılmakta Olan Yatırımlar

Genel olarak, Duran Varlıklar için iki evre bulunur: yapılmakta olan yatırımlar için “yapım evresi”, duran varlıklar için de “kullanım süresi”. Duran varlıklar bu iki evre esnasında bilançoda iki farklı kalemde gösterilmelidir. Yapım evresinden tamamlanmış bir Duran Varlığa transfer işlemine “yapılmakta olan yatırımların aktifleştirilmesi” denir. YOY’lar FI-AA sisteminde takip edilebilmektedir. YOY’ları aktifleştirerek değerleri bir ya da birden fazla duran varlığa transfer etmek mümkündür. Bu transfer toplu olarak ya da münferit kalem yüklemesi şeklinde yapılabilir.

Amortisman Anahtarı

Amortisman anahtarları, Duran Varlık sınıfları ana verilerine eklenmektedir. Duran Varlık kayıtları yapıldığında bu anahtarlar sınıfın özelliğine göre taşınmış olur. VUK’a göre uygulanan tüm amortisman oranlarının ve dönemlerinin belirlenmesi gerekir. Ana verilerdeki oran ve dönemler değiştirilebilmektedir.

Hesap Tayin Tablosu

Duran Varlık Sınıfları, değerlerin ve amortismanların kaydedileceği ana hesaplarla duran varlıklar arasındaki bağlantıyı hesap tayini aracılığıyla sağlarlar. Hesap tayini, Duran varlıklarla ilgili yapılan işlemlerin yasal deftere hangi hesaplarla yansıyacağının belirlenmesini sağlar. Duran varlık işlemlerinde sınıflara göre Hesap Planından tayin edilen duran varlık, birikmiş amortisman, duran varlık satış ara hesabı, duran varlık satış zararı, duran varlık satış kârı, hurdaya ayırma hesabı, duran varlık enflasyon fark hesabı, birikmiş amortisman enflasyon fark hesabı, amortisman gider hesabı, enflasyon düzeltme farkları hesabı çalışacaktır.

Duran Varlık Sınıfı

Duran Varlık Sınıfları, duran varlıklar yapısındaki en önemli organizasyonel yapılardan biridir. SAP R/3 sistemine sınırsız sayıda Duran Varlık Sınıfı tayin etmek mümkündür. Her bir duran varlık mutlaka bir Duran Varlık Sınıfına bağlı olarak yaratılır.

Duran Varlık Sınıfları, ana verilerden ve değerleme verilerinden oluşur. Ana verilere, en az bir Değerleme Planının tayin edilmesi gerekir. Böylece, Duran Varlık Sınıfı için gerekli olan değerleme verileri girilmiş olur. Değerleme verileri, tayin edilmiş olan Değerleme Planına bağımlıdır; öte yandan, Değerleme Planı da doğrudan Şirket Koduna bağlanmıştır. Bir Duran Varlık Sınıfına çok sayıda Değerleme Planı tayin edilebilir.

Duran Varlık Sınıfı, duran varlık ana verilerinin yaratılması sırasında münferit duran varlıklara devralınan varsayılan değerlerin ve yöneltim öğelerinin taşıyıcısıdır.

Değerleme Alanı

Değerleme Alanları her bir duran varlığa farklı amaçlar için amortisman ve değerleme hesaplanmasını sağlamak amacıyla kullanılmaktadır.

Duran varlık işlemleri çeşitli amaçlara yönelik kullanılır. Farklı değerlemeler yapabilmek için Değerleme Alanları oluşturulur.
Değerleme Alanlarının amaçları aşağıda maddeler halinde belirtilmiştir:

§ Yasal kayıtların izleneceği Değerleme Alanları
§ Paralel Para Biriminden kaynaklanan EUR ve USD Değerleme Alanları
§ Duran varlıkların ilk değerlerini ihtiyaç duyulabileceği göz önünde bulundurularak oluşturulan ilk değer Değerleme Alanı
§ Duran varlık değerlerinin ve amortisman giderlerinin istenilen amortisman anahtarına göre gelecek yıllarda ne olacağını görüntülenmesini sağlayan Değerleme Alanıdır.

Duran Varlık Değerleme Planı

Değerleme Planları değerleme ve amortismanların çeşitli yasal zorunluluklarını karşılamak amacıyla sisteme tanıtılan, genellikle ülke bazında tanıtılan ve Şirket Koduna tayin edilebilen bağımsız organizasyonel yapılardır. Değerleme alanı aracılığıyla vergisel, hesapsal, yabancı para birimi ve konsolidasyona ilişkin raporlama amaçlı olarak gerekli değerlerin bakımı yapılabilir.

Değerleme Planı, değerlemenin amacına göre belirlenmiş farklı değerleme alanlarından oluşur.
Genel olarak, her ülke için bir Değerleme Planı oluşturulur. Dolayısıyla, bir ülkeye ilişkin tüm Şirket Kodları aynı Değerleme Planını kullanır.

Her Şirket Kodu, tek bir Hesap Planı ve tek bir Değerleme Planı kullanır.

Sistemde, Mali Muhasebe için çok sayıda Hesap Planı, Duran Varlık Muhasebesi için çok sayıda Değerleme Planı oluşturulabilir. Hesap Planı ve Değerleme Planı arasında tanımlanmış birebir ilişki yoktur.